383. De man in de blauwe vale jas

Al langere tijd volg ik hem, omdat ik hem vaker tegenkom. Nog altijd die vale blauwe jas aan. Ongeschoren gezicht ook. Je komt hem overal en nergens tegen. Zittend in een portiek, hangend op een bank langs de gracht of wandelend met een opgehouden hand. Een zwerver, dakloze of wat is het? Iemands man, ex-man, zoon of vader? Wie zal het zeggen.

Tijdens de fotocursus die ik doe wandelen we met de groep door Delft. We gaan op zoek naar mooie, fraaie maar ook bijzondere dingen. Startend bij de bioscoop Pathé leggen we onderweg de bijzondere zaken vast op de gevoelige plaat. Fietsen gedumpt in het water, bijzondere varens langs de kademuur, een hoeveelheid fietsen niet gestald, maar gestapeld. Oranje fietsen hangend tegen een boom of gewoon neergelegd. Maar ook levert het prachtige beelden op van bruggen en gebouwen, schaduwen in het water. We lopen langs de Brabantse Turfmarkt. Op het terras zitten de eerste gasten al buiten, is het omdat het mooi weer is? Nee, de sigaret dwingt hen om buiten in de kou te genieten van en te inhaleren. Op de hoek bij voormalig Van der Seip, nu Lenta heeft men een grafitti op de muur aangebracht. Een vuilcontainer wordt even opzij gereden om dit beeld vast te leggen.

De ogen goed de kost geven om het moois, het bijzonders vast te leggen. “Kijken met ander ogen”, zegt de docent. Rustig aan wandelen we richting Markt. Het is er vrij stil, nou ja stil, geen warenmarkt. Volgens mij zijn er meer fotocursussen, tenminste ik kom er veel mensen tegen met een camera voor het oog. Fotogeniek Delft. En er is veel te zien op de markt. Torens, teksten op gevels, een prachtige Hugo, groen uitgeslagen, dat wel. Een geweldig mooi stadhuis en de Nieuwe kerk, waar de koninklijke familie hun laatste rustplaats heeft. Boven de huizen uit steken de torens van de Maria van Jessekerk. Aan de overzijde schuin de toren en klok van de Oude Jan. Een gaper aan de gevel bij de Salamander. Het houdt niet op. Na wat raak schieten slenteren we verder langs het stadhuis richting visbanken. Bij Koos hangen de Friese doorlopers aan een rek. €7,50 vraagt hij er voor. Aziatische mensen denken kennelijk dat de Nederlanders daar wereldkampioen op zijn geworden en kopen ze. Ik had het moeten weten, ik heb er ook nog in de schuur liggen, alleen voor de nostalgie. Bij de visbanken staan mensen met een haring boven het gezicht. Vastleggen die happers. Jammer, de geur krijg ik niet vastgelegd.

Wandelen brengt dorst met zich mee en het is fris. Een koffiezaak op de hoek van de Hippolytusbuurt en de Nieuwstraat biedt uitkomst. Vanuit een ooghoek zie ik dan de man in de blauwe jas voorbij lopen. Hij klampt toeristen aan, houdt zijn hand op. Heel even denk ik: ‘man ga toch werken’, maar de realiteit zegt me dat ik zo niet mag denken.

De koffie is op, het gebakje naar binnen gewerkt. Tijd om op te stappen en verder te gaan met de cursus. Een fietsvangboot komt aanvaren. Mannen van de gemeente die er een sport van maken, noodgedwongen omdat men kennelijk veel fietsen parkeert in het water, om te fietsvissen. Er liggen er zo’n dertig op. Menig sportvisser zou jaloers zijn op zo’n vangst van vissen. De boot wordt vereeuwigd met mijn camera. We lopen verder langs de grachten om het moois vast te leggen. Daar loopt hij weer blauwjas. Ongeschoren, ongewassen ook. Ik wil hem vastleggen, maar krijg de kans niet. Hij houdt zijn hand voor mijn camera. “Een euro”, zegt hij, terwijl hij zijn hand ophoudt, “en van de zijkant”. Ik trek mijn portemonnee. “Niet op internet”, zegt baardmans. In het kader van AVG zal ik dit nooit doen. Nadat ik één plaatje heb geschoten, schiet hij weg.

In mijn herinnering komt de vrouw naar boven die in de zestiger jaren in soort gelijke situatie verkeerde. De hele stad kende haar. Zoekend en eten uit de vuilnisbakken zwierf zij door het Delftse. Je kwam ze tegen in de binnenstad maar ook in de Hoven. Versleten schoenen, waar haar tenen doorheen steken en vieze en vuile kleding. Ze zal altijd in mijn herinnering blijven hangen, net als deze man. Zijn gezicht staat gegriefd in mijn geheugen en op mijn geheugenkaartje.

Wat bezielt zo iemand, hoe is het zo gekomen in een welvaartsstaat waarin we leven? Het programma waarin Beau mensen volgde heeft me eerder meer inkijk gegeven in hun leven.

Langzaam lopen we terug naar ons startpunt. Mooie indrukken van Delft vastgelegd op het kaartje in de camera. Voor mij is de mooiste foto die van de man met het ongeschoren gezicht. Fijn dat ik hem een euro heb gegeven, wat hij er ook mee gaat doen.