370. Nationale puzzeldag

Elke dag heeft tegenwoordig wel een nationaal karakter. 29 januari is het Nationale Puzzeldag. En daar zijn wij van, van puzzelen. We houden ons aan het leggen van Jan van Haasterenpuzzels. Puzzels met een druk karakter, humor en frappante dingetjes, als Sinterklaas, de haaienvin, de krab, Jan zelf en meer van deze zaken. We besluiten iets te doen met deze dag die te maken heeft met puzzelen.

Mijn lief heeft een afspraak gemaakt met een begeleidster van activiteitencentrum Spoorzicht in Dordrecht. Spoorzicht biedt dagbesteding aan mensen met een verstandelijke, lichamelijke en/of meervoudige beperking. Hier gaat alles op het tempo dat de mensen aan kunnen en leuk vinden.

Het is half tien als de rit richting station Delft-Zuid gaat. Op mijn display direct een waarschuwing. ‘Er moet lucht in de banden en dan moet u deze melding resetten.’ Ik zie het maar doe dit straks op de terugweg wel. De auto parkeren bij het station is op dit tijdstip een rampenplan en zeker aan de kant van Eneco. Daarom probeer ik het aan de andere kant en schiet de Isaac da Costalaan in. Ook daar blijkt het een probleem om de auto netjes weg te zetten. Maar een klein gaatje is genoeg om de onze er tussen te duwen.

Dan is het wachten op de sprinter die ons van station Delft Zuid naar Dordrecht zal brengen. Bij het woord sprinter denk je aan, alleen de grote stations worden aangedaan. Niets is minder waar. Alle stations tussen ons startstation en de eindbestemming krijgen bezoek en wordt er gewacht tot eenieder is in- en uitgestapt. En zo duurt de rit bijna 40 minuten. Het voordeel, je kunt lekker onderuit zakken en je kunt de aandacht laten varen. Dordrecht is het eindpunt, je zou dus zelfs een uiltje kunnen knappen.

Bij station Dordrecht is het even zoeken welke kant we op moeten. De telefoon wordt opgestart en we volgen het ronde bolletje dat over het scherm wandelt. Na een 10-tal minuten hebben we de locatie gevonden.

Wanneer we voor de deur staan bij Spoorzicht hoeft er niet te worden gebeld. Een ‘gastheer’ vraagt je naar wie je op zoek bent. “Crista”, zegt mijn echtgenote. “Ik weet waar ze zit”, zegt de man die ook een dagbesteder is, “loop maar mee.” Het wordt toch even zoeken, maar dan hebben we haar lokaal gevonden. “Hier werkt ze”, zegt onze gids. We stappen het lokaal binnen en worden direct als verwacht aangekondigd. “Crista heeft ons op de hoogte gebracht van jullie bezoek”, zegt een medebegeleidster. “Ze komt er zo aan. Willen jullie koffie?”

Bij dit activiteitencentrum heeft men o.a. een groep die Jan van Haasterenpuzzels legt. Een drietal cliënten zit aan tafel met een puzzel voor de neus. Een iemand sorteert de stukjes op een dienblad. Met deze puzzels hebben de dagbesteders heerlijk en plezierig werk. De puzzels die men krijgt aangeboden zijn doorgaans incompleet. Zo hebben ook wij onze incomplete collectie van 25 puzzels gedoneerd aan deze groep. Voor een verwoed puzzelaar is het een crime als de puzzel niet compleet is. Een puzzel die niet compleet is, is geen puzzel. Hier maakt het niets uit. De gelegde puzzels worden in stukken weggelegd. In een magazijn staan de dozen opgestapeld met inhoud. Netjes gestickerd staan de dozen van hetzelfde aantal bij elkaar. In sommige dozen zitten meerdere puzzels, gemaakt en geclusterd, weggelegd.

Vanuit het hele land komen er aanvragen van ontbrekende stukjes. Daar is ook een speciaal e-mailadres voor aangemaakt. De incomplete puzzels komen tevoorschijn. Bij het opgestuurde e-mailtje moet worden ingesloten: een foto van het nummer van de puzzel, een foto van minimaal een blokje van 16 stukjes rondom het ontbrekende stukje en een foto van de zijkant van de puzzeldoos. De foto’s moeten van een goede kwaliteit zijn. Er moet tevens worden aangegeven of het om een gladde glimmende of matte puzzel gaat. Dan gaat een cliënt van de dagbesteding aan de slag. Minutieus vergelijkt ze puzzel voor puzzel met de toegestuurde foto’s. Details, niet alleen van het ontbrekende stukje, maar ook van de omgeving van het stukje dat zoek is, worden vergeleken met de puzzel die in bezit is van Spoorzicht. Dan, als het stukje goed genoeg is wordt er een foto opgestuurd naar de aanvrager. Deze betaalt als hij/zij akkoord gaat €1,00 voor het stukje en €1,00 voor de verzendkosten. Maar daarmee heb je wel de puzzel compleet.

We mogen ervaren hoe dit proces werkt. Heel nauwkeurig, waar ikzelf het stukje als ‘top’ kwalificeer, krijgt het stukje een ‘nee, echt niet.’ Het kan zes weken duren voor je een reactie krijgt. Gemiddeld ontvangt men bij Spoorzicht zo’n 50 aanvragen per week, dat is niet misselijk.

Tijdens ons bezoek gaat het puzzelen gewoon door. Als een van de cliënten een stukje heeft gevonden, steekt ze haar handen in de lucht en roept ze dit triomfantelijk. Ze krijgt een compliment van Crista. Er is een klik tussen begeleiders en cliënten, enthousiasme ook, dat proef en zie je.

Klokslag half een staat iedereen op. Etenstijd. Wij nemen afscheid van de groep. Om vier uur gaat iedereen naar huis om de volgende dag weer met evenveel plezier terug te komen en aan de puzzel verder te gaan.

Nog even duiken we Dordrecht is. Het is fris, grauw en grijs. Om drie uur hebben we het gezien en nemen we de trein terug. Bij de auto aangekomen nog steeds diezelfde melding op mijn display, toch maar even naar de garage. Er zit een schroef in mijn band. Ter plekke wordt de band gerepareerd. Super! garage Schenkeveld.

’s Avonds bij Nieuwsuur wordt aandacht besteed aan het NK-puzzelen. Binnen 57 minuten ligt de Jan van Haasterenpuzzel ‘At the Beach’ van 1000 stukjes in elkaar. Zo snel gaat het bij Spoorzicht niet, maar de liefde en het doel is vele malen belangrijker.