372. De Dijkshoornseweg en haar bewoners

Vooraf: Ik sprak onderstaande tekst uit bij Over de Dijk, een cultureel festival van Cultuurstek Den Hoorn. Niet iedereen heeft een plekje kunnen bemachtigen bij mijn vertelling. Omdat ik inmiddels meerdere e-mailtjes heb ontvangen om de tekst toegestuurd te krijgen, plaats ik deze op mijn website. Ik wens je veel leesplezier.

Aad, wat weet jij van de Dijkshoornseweg in Den Hoorn? Het zou zo maar een vraag kunnen zijn die men kan stellen bij de Slimste Mens, versie Cultuurstek. Ik ben geboren in Den Hoorn, dus voor mij is het een gemakkelijke vraag. Maar heb ik ook alles goed onthouden van de bewoners en gebouwen? Daarnaast, mijn vader is geboren is op de Dijkshoornseweg, dat dan behoort aan Hof van Delft. Den Hoorn is al eeuwen oud. Al in 1317 komt men de naam Dijkshoorn, zoals Den Hoorn vroeger heette, tegen in rekeningen van de graaf van Holland. De Dijkshoornseweg oorspronkelijk aangelegd als waterkering, een dijk om het oostelijke gebied, de latere Voordijkshoornsepolder, te beschermen. Langs de dijk lopen twee slootjes. Meer bagger dan water.

Er vestigen zich boeren en later tuinders, weer later worden tuinders- en boerenbedrijven uitgekocht en komt er woningbouw voor in de plaats. In 2004 vindt er iets historisch plaats. De gemeente Schipluiden en Maasland gaan samen verder onder de naam Midden-Delfland. Als dit gebeurt krijgt Delft er een paar stukken van Den Hoorn bij: delen van de Voordijkshoorn en een heel stuk Harnaschpolder. De bewoners van de Dijkshoornseweg die er onder vallen begrijpen niets van die beslissing. De Dijkshoornseweg wordt in drieën gesplitst. Het eerste deel, gezien vanuit de kern Den Hoorn, valt onder Midden-Delfland. Dan een deel dat aan Delft gaat behoren om vervolgens het laatste stuk weer aan Midden-Delfland te laten. Bewoners ouder dan 12 jaar krijgen nog een Schipluidense pas, zij hebben een emotionele binding aan Den Hoorn. Ben je jonger dan krijg je die pas niet. Wat de waarde van die pas is wordt niet meegedeeld.

Ik neem u mee naar de zestiger jaren. In die jaren wordt het pand van opa Bak, Dijkshoornseweg nr. 1, nadat hij is overleden, flink onderhanden genomen en vestigen Schipluidenaren Henoch en Cees van der Burgh zich op de hoek van de Hoornsewal en Dijkshoornseweg onder de naam: Corona, als elektronicazaak. Menig eerste tv-toestel in Den Hoorn is door hen aan de Hoornse bevolking verkocht. Naast Corona het slob. De familie Leet Schenkeveld neemt er hun intrek. Een van de zoons krijgt de bijnaam Hoena. Nadien woont Jan de Vette er met zijn gezin. Hij werkt als bakker bij Warmenhoven. Er is een kleine voordeur aan de Dijkshoornseweg en een achterom in de poort. Later trekt de familie Teuthof in dit huisje. Zij woonden hier met drie jongens, Paul, Rob en Lex.

Aan dezelfde kant van de weg een rijtje kleine arbeidershuisjes van de familie Koop. Een bekende familie die er heeft gewoond is het gezin van Dirk van Zanten, wonend op nr. 5.. Hij heeft veel karakteristieke woningen uit Den Hoorn getekend. Dirk was getrouwd met Doortje Nowee. Zij was er geboren. Haar vader en moeder Leen en Geertruida, kregen in dit huisje 15 kinderen. Leen Nowee, Doortje’s vader dus, werd vol trots ‘Het Vaandel’ genoemd. Nowee liep altijd met het vaandel vóór de muziek uit. Leendert zag je op latere leeftijd regelmatig in donker kostuum en hoedje op al wandelend zijn blokje om lopen. Zijn zoon Cor was ‘de kromme’ want van rechtop lopen had hij nog nooit gehoord. Een andere bijnaam was ‘prummeltje’ omdat hij klein van stuk was. Daarnaast komen we familienamen tegen als Klok, Gordijn en Bekkers en ook mijn jongste broertje Loek heeft er enige tijd van zijn leven doorgebracht. Het laatste huis voor de poort bij de bakker is een grotere woning hier woont de weduwe Van Marrewijk. Nadat zij is overleden dient het pand enige tijd als opslag voor de bakker. Weer later koopt Tom Mollier het pand. Hij vestigt er een kapperszaak in. Hij is overigens de tweede kapper in de straat, want bij Van Galen aan de overzijde van de straat, kan je je haar al veel eerder laten knippen. Van Galen is een thuiskapper. De winkel van Mollier is thans de kaas- en notenbar van Wessels. Als je de poort onderdoor gaat kom je uit bij het huisje van Hein Holierhoek. Dit huis werd later toegevoegd aan de bakkerij. Aan de andere kant van de poort was die bakkerij, van Cees Koop. Cees had er ooit de bakkerij overgenomen van zijn vader. Na de oorlog wordt de bakkerij overgenomen door bakker Piet Warmenhoven. Piet Pils, zoals hij als bijnaam kreeg. En dat was niet omdat hij regelmatig frisdrank dronk. In de winkel bedient zijn altijd deftige geklede vrouw de klanten. Zij hebben een mooie dochter, Carola. Ik was er verkikkerd op. Ik heb er vakantiewerk gedaan en rijd er met Toon Duifhuis of Jan Gerritsen CorZn. op de bakfiets de Dijkshoornseweg af om er brood te verkopen. Zittend op het spatbord van het wiel van de bakfiets rijden we tot aan het Bonthuis en zijn er een hele zaterdag mee bezig. Naast de bakkerij zit het slachthuis en de slagerij van Van Rooijen. Vader Dries, klein van stuk en kromme benen, vanwege het varkens vangen, werd gezegd, voert er de leiding. Hij koopt zijn koeien bij boeren uit het dorp en Abtswoude. Hij heeft er zijn eigen slachthuis. Wekelijk worden er de botten opgehaald door een grote vrachtwagen. Ze worden afgevoerd naar de Lijm- en Gelatinefabriek. Mannen met een witte kap over hun hoofd brengen er af en toe delen van reeds geslachte dieren. Een van zijn meesterknechten is Toon van Bergen Henegouwen. Andere slagersknechts, Aad Keuzekamp en George Vermeulen. Nadat vader Van Rooijen stopt gaat de zaak over naar zijn zoons Lau en André. In 1960 wordt de winkel heropend op het moment dat mijn oma boven aarde staat. De festiviteiten rond de opening worden enigszins aangepast omdat men het niet gepast vindt om er een groot feest te vieren. Later is de winkel overgegaan naar Slagerij van Geest.

Naast de slagerij een deftige woning, een voormalige tuinderswoning van Willem Bentvelsen. Later wordt het huis in twee delen gesplitst en is de ene kant voor de vrijgezellen dames Bentvelzen. De ‘tantes’ worden ze genoemd. Het huis verliest zijn functie als tuinderswoning nadat het achterliggende land is verkocht voor nieuwbouw aan de Hof van Delftstraat. In het andere deel van de woning wonen Bert en Bets van Leeuwen, gekscherend Jozef en Maria genoemd. Zij kregen in het kleine huisje vijf meisjes en een jongen, Gerard. Bets van Leeuwen – Bentvelsen leeft nog en is in de gezegende leeftijd van 100 jaar. Zij is op 8 februari 2019 101 jaar oud geworden. Ze heeft nog een ijzeren geheugen heb ik kortgeleden ervaren, nadat ik haar dochter Leny heb gesproken.

Dan een even niets om vervolgens de woning van Jan Keijzer en Pia Bentvelsen tegen te komen. In het gezin worden alleen jongens geboren, net als bij ons thuis. Daar aansluitend staat de tabakswinkel van Lannetje van Velzen. Van Velzen is ooit begonnen in een schuurtje met de verkoop van sigaren en sigaretten. Het schuurtje stond schuin aan de overzijde waar anno 2019 Zoes is gevestigd. De locatie van Van Velzen wordt dan ook ’t Schuurke genoemd. Meneer van Velzen krijgt de bijnaam Lannetje, omdat zijn voorletters L.A.N. zijn en de man klein van stuk is. Zijn eigenlijke naam is Leo. Zijn ietwat deftige echtgenote kan zich boos maken als men Lannetje zegt. “Hij heet Leo”, zei ze dan enigszins geaffecteerd. Later wordt het ook het postagentschap. Daarna komt het in handen van de familie Bouter, Janus en Mien, en wordt het weer later een Primera. Inmiddels heeft de tweede generatie Bouter de winkel verlaten en heeft het een nieuwe eigenaar. Naast de winkel van Van Velzen is een kleine werkplaats waar, de aan de overkant van de straat wonende, Toon Wilmer schoenen repareert. Bert Gerritsen is er zijn ‘leerling schoenmaker’.

Tussen de tabakswinkel van Van Velzen en de winkel van Cor en Toos van Dijk-Arkesteijn die manufacturen en kleding verkopen, heb je de achterzijde van GEKA, Garage Kleijweg. De hoofdingang van het garagebedrijf van Kleyweg ligt aan de Hof van Delftstraat, met een doorgang naar de Dijkshoornseweg. De benzinepomp midden in het dorp is een druk bezocht punt. Toos Spek, die eigenlijk Van der Drift heet na haar huwelijk, bedient de pomp. Toos is een bekende voor iedereen. Er kan nog op de lat worden getankt.

Een beetje uit de loop van de Dijkshoornseweg het woonhuis en winkel van Loek Loomans. Loomans heeft een groot gezin. Vader Loomans haalt de respectabele leeftijd van 100 jaar. Aan het driehoekig plantsoentje begint hij met een winkel in spullen voor electra. Hij krijgt dan ook de bijnaam Loek ‘Lampie’ Loomans. Men verkoopt er o.a. lampen, stopcontacten, zekeringen, draad en pijp. Later wordt het een echte doe-het-zelver en breidt het bedrijf zich o.a. uit met een groot assortiment verf. Als je binnen gaat tingelt er een belletje dat boven de toegangsdeur is bevestigd en komt meestal moeder of een van de kinderen naar beneden. Dochter Jos neemt later de zaak over. De familie Loomans woont met de familie Van Dijk in een portiekje, waar vier deuren de toegang gaven tot winkel en woonhuis.

We gaan even terug richting Hoornsekade. Op de hoek Hoornsekade/Dijkshoornseweg woont Fried Koop, mede oprichter van Benfried. Daarnaast heb je het groentehalletje van Marius Bernöster. Hij duwt zijn trapfiets vaak voort. Naar mijn idee kan hij met zijn korte beentjes niet bij de trappers van de bakfiets. Men moet hem regelmatig een duwtje geven als hij de Hoornsebrug over moet. Naast Marius, het aannemersbedrijf van Toon (A.F.) Keijzer. Met zijn vier zoons, Jan, Joop, Ben en Ton, een echt familiebedrijf. Inmiddels hebben achterkleinzoons van deze Toon weer diverse bedrijven op het gebied van bouw-, metsel- en loodgieterswerkzaamheden opgestart. Daar weer naast is de smederij annex fietsenwinkel van Ot en later zoon Jan Groen gevestigd. Jan is jarenlang ‘de brandweercommandant’ van de vrijwillige brandweer van Den Hoorn. Na zijn pensionering neemt Jan Keijzer deze functie over.

Een poort scheidt de winkels en bedrijven van het rijtje huizen waar mijn vader is geboren. Arbeiderswoningen, vaak met grote gezinnen. De familie Lekkerkerk is de opdrachtgever om eerst in 1903-1904 de tweede rij, het dichts bij de PlusMarkt, te laten bouwen. De eerste rij, meer liggend naar de Hoornsekade, volgt in 1909-1910. Ik herinner me nog de plee die op de achterstraat buiten was. De huizen kennen nl. geen toiletvoorziening in huis. Achter het huis staat een schuurtje, waar je, ook ’s nachts en ‘s winters, buiten op de pot moet. Je licht een deksel op en neemt plaats op de altijd koude, stenen rand van de ton. Wc-papier is er niet, dat is de krant van gisteren, die in repen is geknipt of gescheurd. Een keer in de twee weken komt de ‘tonneur’ of ‘pleeboy ’ met de boldootkar voorbij. Het merk Boldoot is al snel zo bekend dat de karren die destijds huis aan huis de poeptonnetjes komen legen, schertsenderwijs boldootwagen worden genoemd. De tonnen worden geleegd in de vaart. De twee rijen worden gescheiden door een poortje, fietsstuur breed. Aan het eind van de poort heeft men een waterput gemetseld. Met het water uit de put worden de achterplaats en de stoepen aan de voorzijde elke vrijdag geschrobd. Enige bekende bewoners van deze woningen zijn: Vader Floop Schenkeveld, hij woont er met zijn dochter Ploon. Zij trouwt later met de weduwnaar Cor Rieken en blijft in de rij wonen. Overige bewoners uit de twee rijtjes: de familie Quak, Van der Lans, Van Galen, Van Meurs, Van Leeuwen (bijnaam Jan Rat). Verder, nadat de familie Quak de Dijkshoornseweg heeft verlaten trekt Louis de Gier (bijnaam de Lord) in die woning. Aan de andere kant van de poort Aad de Gier, waar wij altijd op woensdagmiddag televisie gaan kijken, Theo Schenkeveld, hij heeft de bijnaam Theet de Krul, vanwege zijn kuif voor op zijn hoofd. In die rij ook Loek Kuipers, met zijn kromme benen een bekendheid in het dorp. Hier hangen de afkeuringslijsten op het raam. Je kan er zien of jouw voetbalwedstrijd al dan niet doorgaat. Tot op vrij hoge leeftijd speelt Loek zijn voetbalwedstrijden in een veteranenteam. Daarnaast de schoenmaker/uitvaartverzorger Toon Wilmer. Toon, de dorpsschoenmaker’, is ook doodgraver en -bidder. Hij verzorgt begrafenissen en daarbij behoort ook het bidden van de rozenkransgebed hetgeen door hem op een onnavolgbare manier wordt afgeroffeld. In het voorlaatste huis woont bode Biemans en in het laatste huis van het rijtje woont Bergwerff. Deze woning wordt later bewoond door Riet en John Reijpert. John krijgt al snel de bijnaam “John Soep”. Hij werkt voor een bedrijf dat allerlei soepen en kruiden verkoopt.

Vervolgens een poort dan een schuurtje van de schillenboer Koene. Hij heeft hier zijn hond zitten waarmee hij schillen ophaalt in het dorp. Dan het witte huis van de familie Van der Vaart. Hein van der Vaart heeft een groot gezin. Zij hebben een talentvolle voetballer in huis, Reinier, hij gaat voetballen voor het toenmalige Holland Sport. De eerste betaalde voetballer van Den Hoorn. Op het moment dat de schuur van Koene wordt afgebroken krijgt Van der Vaart er een buitenplaats bij. Ze noemen het een pleintje. Er heeft jaren een straatnaambordje op het huis gehangen met het ‘Van der Vaartpleintje’.

Op de hoek van de Dijkshoornseweg en de Pr. Beatrixstraat het transportbedrijf/melkrijder van Arie van den Berg. Hij houdt er midden in het dorp ook zijn beestjes. Koetjes en varkens. Het stinkt er altijd in deze omgeving, een penetrante varkenslucht komt uit de staldeuren. Als we naar school gaan moeten we er langs. Hij heeft ook een vrachtwagenweegbrug op het terrein. Eind 80-er jaren worden de woning van Van der Vaart en de woning en stallen van Van den Berg afgebroken en start GAM van Leeuwen met zijn project. Leeuwenberg. De naam is een samenvoeging tussen Van Leeuwen en Van den Berg. Op 24 oktober 1990 wordt het complex in gebruik genomen.

We steken de Pr. Beatrixstraat over. Opnieuw een rijtje arbeidershuisjes. Wat ik er van weet is dat er vooral protestantse mensen in woonden. De contacten en verhoudingen tussen katholieken en protestanten zijn in die tijd niet optimaal. Zo erg dat de aanvang- en eindtijden van scholen een kwartier uit elkaar liggen, zodat men elkaar niet tegenkomt. Gelukkig is dat niet meer. Op de hoek woont Arend van Geest met zijn gezin. Hij rijdt in het begin met een mandenfiets rond om zijn comestibles, fijne vleeswaren, kaas en eieren te bezorgen. In zijn mond altijd een klein peukie. Later opent hij een winkel aan het Koningin Julianaplein. De familie Nowee woont er, waarvan een van de zoons Eddy heet. Wat mij opvalt in de bewonersnamen is dat ik over de gehele Dijkshoornseweg de familienaam Nowee tegen kom. Vanaf Dijkshoornsweg nr. 5 tot aan de Blauwe brug. Niet alleen katholieke gezinnen waren groot, ook aan protestantse kant kent men grote gezinnen. Terug naar het rijtje huizen, waar ik eerder over sprak. In de kleine huizen woonden ook de gebroeders Brouwer, tuinders, die er met hun huishoudster Marie wonen. Na het overlijden van de broers Brouwer en de huishoudster valt hun woning toe aan de katholieke kerk. Pastoor Leo de Groot neemt er later zijn intrek in. Dan woont er ook nog Gerard van Oosten, ook een tuinder. Verder in het rijtje Piet en Nel van der Gaag. In mijn herinnering werden zij vaak met de nek aangekeken. Nel herinnert zich een paar jaar geleden dat er ooit in de oorlog een bom is gevallen voor hun huizen. Het wordt serieus opgepakt door de gemeente. Men laat er zonder resultaat overigens, onderzoek naar doen. Familie Van der Gaag verliezen een zoon, Piet, op een nog jonge leeftijd, na een ongeval. Een bijzonder figuur in dat rijtje huizen is wel ome Freek. Hij woont in het allerlaatste huis van de tweede rij. Ome Freek is Freek Steenks. Een echtpaar zonder kinderen, maar wel iemand die kinderen probeert te vermaken. Rond Sinterklaas verkleedt hij zich als zwarte Piet en doet allerlei gekke dingen voor zijn slaapkamerraam. Een paar keer per avond strooit hij uit het raam Er staan vaak meerdere kinderen te kijken.

We steken over en gaan richting Sion. Daar komen we aan de linkerkant van de Dijkshoornseweg eerst de woning van Piet Eijgenraam, bijgenaamd Piet Pet, tegen. Een tuinder met louter dochters. Vier in getal. De man is in mijn herinnering lang. Hij had een kleine vrouw. “Anderhalve cent” noemen we dat. Dan komen we het bedrijf van Benfried tegen. Het bedrijf wordt opgestart op de weilanden van de familie Van Geest, waar Arend er een van is. Het heeft een ingang aan de Dijkshoornseweg, maar ook aan de Looksingel. Ooit opgericht door Ben Lansbergen en Fried Koop. Het bedrijf levert spullen aan de tuinbouw. Met chauffeur Lau de Kok mag ik regelmatig meerijden om meststoffen, buizen en andere materialen weg te brengen. Aan de voorzijde van de Dijkshoornseweg zit een benzinepomp, Witte Raaf, Ton van Wijk is daar een tijd de beheerder van. Daartegenover heb je de boerderij van Van Leeuwen, waar later het meststoffenbedrijf van Goeijenbier, onder de naam Perguano zijn zakken met mest verkoopt. Wim van Dijk, getrouwd met Truus van Leeuwen, dochter van de boer, is er vertegenwoordiger. De woning is thans de kapsalon van Rob Crijns. Daarnaast het land dat toebehoort aan de boerderij van Van Leeuwen.

Aan de kant van Benfried kom je verderop eerst een grote woning tegen waar Koos en Anna Arkesteijn in wonen. Daarnaast de Taswoning, in 1852 gebouwd aan een watering die uitkomt op de Lookwatering. Een Taswoning is een boerenwoning met alles onder één dak. Op het erf ook een hooiberg en stallen. Het is een groot huis waar Leen Arkesteijn, bijgenaamd Leen de Tas woont met zijn gezin. Daarnaast de tuinderij van Leen Eijgenraam. Platglas nog, waar later kasopstallen worden gebouwd. Nu is er de Look op gebouwd. Langs de stoeprand een slootje met een lage buis langs de walkant.

Voorbij de tuin heb je een smal paadje dat je leidt via een boogbruggetje naar de Lookwatering. Het is een verboden pad, is mijn herinnering.

Aan de overzijde tuinde Jan Kalkman sr. Daar ook vind je de familie Schrier. Zij hebben er wat beestjes lopen en halen met paard en wagen schillen op in het dorp. Hier zijn wat meer volkstuintjes, Hein van der Vaart en ook de Cor Nowee, die ik eerder noemde, verzorgen zo de inwendige mens thuis. Daarnaast een klein huisje waar ene Van der Windt woont. Van der Windt met dt, zoals mijn informant hen noemt.

Aan de overkant van de straat het witte kabouterhuisje, niet groter dan een forse bungalowtent. Het gezin Ruijgrok heeft er met 10 kinderen gewoond. In de jaren 50 emigreert de familie naar Canada. Daarna neemt Ton Koop er zijn intrek in. Hij krijgt er twee kinderen. Als ook hij het huis verlaten heeft wordt het een opslagplek van ene Henk Steijger, is eigenaar van de kistenfabriek in Delft. Ook hier doet hij iets met hout. Daarna heeft het enige tijd leeggestaan en wordt het een vuilopslagplek. Later maakt Joop Keijzer sr. er een opslagplaats van. Hij gaat er wonen nadat hij het huis heeft gekocht van Bep Koop in huize Veldzicht. Joop komt met zijn gezin vanaf de Emmastraat. In die tijd heeft men nog zicht over het veld. Vanuit het huis kijk je over het weiland tot aan de slinksloot, de tocht genaamd, tot aan Delft. Het land is van Boers, een koopman op de veiling die er wat vetweiders op heeft lopen. Naast Veldzicht een kleine kas met aangrenzend woonhuis. Dat is het huis van Cor en Bep van Paassen. Zij wonen er met hun dochter Plony en zoon Hans. Ook aan de overzijde is hij zijn bedrijf gevestigd. Een rails over de weg leidt naar de schuur bij het huis waar de sortering plaats vindt, zoals je dat op meer plaatsen in de Dijkshoornseweg tegenkomt.

Een sloot scheidt het perceel met de volgende bewoners, de familie Van der Maarel, dat later wordt overgenomen door de ondernemer Maarten Buijing van het gelijknamige tuincentrum annex surfplankenhandel. Maarten heeft met zijn zoons nogal wat succes bij surfkampioenschappen en besluit om naast zijn planten ook surfplanken te gaan verkopen.

Naast hem de familie Overgaag. Overgaag, met de bijnaam ‘de Waterpiano’. De geschiedenis verhaalt dat Overgaag na het melken zijn melkbussen geopend buiten zette zodat tijdens de regen de inhoud van die bussen vermeerderde en dat hij van die extra opbrengst een piano heeft gekocht. Het was bijzonder als je in die tijd een piano in huis had. Aan de overzijde het land van Overgaag. Ook Dick van der Windt heeft er een stukje, hij huurt dat van Overgaag waar zijn schapen op lopen. Nadat het land van Overgaag, aan de overzijde van de weg, is verkocht aan de Gemeente Delft komt er een boomkwekerij op van de Gemeente Delft. Er wordt aansluitend een park aangelegd waar ook de L-vijver in lag. Een ‘zwembad’ voor jonge Hoornezen en Delvenaren uit de buurt van de Foreestweg. De heer Kramer is de beheerder van de boomkwekerij. De gemeente Delft trekt hier haar bomen op die door Delft heen worden neergezet.

Terug naar de overzijde. Hier woont Piet Overgaag met zijn Ludy. Een klein stukje verderop op de Dijkshoornseweg zit ‘de Scheepswerf’. Op een bok staat altijd een scheepje te wachten. Of het ooit zal worden afgemaakt, weet ik niet. Van oorsprong eigendom van Ton Winkes. Hij gaat met de bijnaam ‘Gandhi’ door het leven en dat is niet omdat hij een flink postuur heeft. Als Winkes vertrekt wordt het de werf van Janus Bouter. Wanneer ook Janus vertrekt en de winkel van Lannetje van Velzen overneemt komt het bedrijf in handen van Cor van de Sluis. Hij richtte er ook een lasbedrijf bij.

We komen aan bij de Willibrordus en G.A. van Marrewijkstraat. Beide straten worden rond 1927/1928 opgeleverd. Omdat er steeds meer tuinbouw komt in Den Hoorn moeten er woningen komen en zo wordt de woningbouwvereniging Willibrordus opgericht. Het wordt bestuurd door tuindersbazen. Om het eerste bestuur te noemen: De heren J.A. v.d. Krogt (voorzitter), G.J.A. van Marrewijk (secretaris), G.C.van Marrewijk (penningmeester), J.J. Nederpel (lid) en A. v.d. Burg (lid).

Direct tegen de Willibrordusstraat aan staat, tegen de sloot aan, een loods. Hier is het aannemersbedrijf Sperling gevestigd. Ook de aannemer Jan. Hendrik van de Meij heeft er jarenlang zijn domicilie gehad. Meer naar de wegkant staat een groot woonhuis van boer Leen van Dien. Er horen ook andere opstallen bij. Leen heeft zijn landerijen aan de overzijde van de weg. In een bij de woning behorend bijgebouwtje probeert men een patatzaak te vestigen. Dit bedrijf heeft er niet lang gezeten. Bewoners zijn de frietlucht al heel snel zat. Op een gegeven moment sticht vader Preuninger er nog een autobedrijf met benzinepomp naast en gaat wonen in het grote woonhuis. Wat verderop in de Dijkshoornseweg staat het fietsen- en garagebedrijf van Piet Verhagen. Hier heb je ook een oversteek naar de Lookwatering. Piet Verhagen runt er ook een benzinestation bij. Later wordt het bedrijf overgenomen door de familie Dijkshoorn en komt garagebedrijf KOFRA (Koos en Frans) ervoor in de plaats. Als ook zij naar een andere locatie zijn vertrokken, laat Preuninger een groter pand neerzetten en heeft daar zijn doorstart. In één van de zijstraatjes van de Dijkshoornseweg woont ook de eigenaar van de Vishandel Van der Eijk. Hij heeft zijn winkel aan de Verwersdijk, maar ook vanuit zijn woonhuis vent hij zijn vis uit.

Aansluitend aan de Van Marrewijkstraat staat de Prinses Margrietschool. De onderbouw van de Juliana van Stolbergschool die aan de Looksingel is gebouwd. De school is van protestantse origine. Deze school komt in de plaats voor de kleuterschool die verderop richting Sion stond.

Aan de overkant, aansluitend aan de boomkwekerij, allemaal tuinderijen. Met daarop hun tuindershuis. Van der Maarel, Moerman Nowee, Overgaag en Joh. en Koos Van Paassen. Aan die kant ook de woning van de familie Nowee. Dirigente/organiste Sonja heeft er gewoond. Ook Midden-Delflands historicus Jacques Moerman komt van die kant. Na het vertrek van Overgaag naar California doet de familie de Vreede zijn intrede. Aan de kant van de Lookwatering grote tuindershuizen. Het eerste huis wordt bewoond door de drie gezusters Pols. Zij hebben altijd jonge katjes te koop. Verdere bewoners De Wilde, Lekkerkerk en Van der Gaag. Op nr. 159, de familie Nowee. Zes meiden en één jongen, Piet. De overige bewoners van deze huizen ken ik niet. Na het laatste huis het rabarerveld. Bij elke Hoornees bekend. Lekkerkerk, van wie de tuin is, heeft in een clausule op laten nemen dat er op dit veld nooit gebouwd zal mogen worden. Ik heb begrepen dat er een verjaringstermijn aan zit en dat er nu wel mogelijkheden zijn. Het is ‘helaas’ Delfts grondgebied.

In het huisje Weltevreden woont Joh. van Paassen met zijn gezin. Na eerst in een gebouwde houten schuur te hebben gewoond, werd de schuur versteend door de aannemer Louis (Wiet) van Velzen. Naast tuinder was Van Paassen ook kerkmeester en bestuurder bij de Boerenleenbank.

Dan een aantal statige huizen, van o.a. Arend Lansbergen en Lekkerkerken. Tussen de statige woningen, de inham, vind je op dit moment garages er hangt thans een bordje met Lansbergenpleintje. Hier was in het verleden de kleuterschool die toebehoorde aan de Juliana van Stolbergschool. Kinderen uit Den Hoorn moesten toen ver lopen om naar school te gaan. Het mooie witte huis Anno 1730 is niet het oudste huis dat Den Hoorn bezit. Dat staat een stuk verderop (zie verderop in dit verhaal). Ook hier een Lekkerkerk die voortvarend te werk gaat en huizen laat bouwen in Den Hoorn. De tuinderij van de familie Lekkerkerk ligt overigens zowel aan de Dijkshoornseweg als aan de Lookwatering. Een boogbruggetje verbindt daar nog altijd de woning met het gebied waar de oorspronkelijke tuinderij heeft gelegen. Daarnaast een tweelingwoning. De familie Van der Velden sticht daar hun gezin, ook zij hebben een tuin aan de Lookwatering. Daarnaast woont Frans Roessen, hij heeft een grondverzetbedrijf en klompenhandel. Tegenover deze statige woningen staat het huis en bedrijf van Jan Bentvelsen, bekend onder de naam ‘ou-baas’ Hij is jaren de hoogste padvinder geweest bij scouting Den Hoorn. Hij krijg ook de bijnaam ‘Jan Pis’, waar die laatste naam vandaan komt vertelt de historie niet.

Na de statige woningen twee tussenwoningen, gebouwd in een latere tijd waarbij in een van de woningen Joh. van Marrewijk woonde. Jo, was ‘slappe Joh.’. Hij kreeg de bijnaam vanwege zijn zwabberende benen. Joh. was een zoon van ‘radio Bert’ Bert van Marrewijk, die aan de Lookwatering woonde. Bert was de 2e inwoner van Den Hoorn die zich mocht beroemen op het bezit van een radio.(De 1e was van de toenmalig kapelaan Versteege). In de andere woning woonde Otting. Hij is van schaatsen en alles wat je er omheen hangt.

Dan de huisjes zonder voordeur, beter bekend onder de 11 huizen. Zij hebben alleen een achterom. Wederom gebouwd in opdracht van Lekkerkerk op het verlengde van zijn tuin. Ze zijn van het begin van de 20e eeuw. De huur bedraagt 80 cent, maar voor het hoekhuis bedraagt het een dubbeltje meer. Er werd in de zomer 9 gulden verdiend en de winter zes gulden. Al met al een hoop geld, dus. Waarom de verschillen in salaris? De werktijden liggen anders. Men werkt van licht tot donker, waarbij de ‘baas’ bepaalt wanneer het licht en wanneer het donker is. De woningen bestaan uit een woonkamer, een keuken en zolder over het hele huis. Men woont er met wel 10 kinderen. De mensen koken op een fornuis dat wordt gevoed door koolstronken. Er is geen gas en geen elektriciteit. De was spoelt men in de Lookwatering en hangt te drogen op het achtererf. Men leeft meer mét dan langs elkaar heen. Bij ziekte en zeer springen buren elkaar bij. Daar zou in deze tijd veel meer aan moeten worden gedaan. De huizenrijen worden evenals de twee rijtjes aan het begin van de Dijkshoornseweg in na elkaar met tussenpozen gebouwd. Hier heeft de eerste en enige olympisch kampioen van Den Hoorn, Piet Makkus, gewoond. Hij won tweemaal goud op de Paralympische Zomerspelen 1968 in Tel Aviv. Hij woont er bij zijn ouders. Piet wordt eerste op de 50 m Rugslag special class (m) en eerste op de 50 m Vrije Slag special class (m). In deze rij komen we nog de volgende namen tegen, Van Scheijndel, Makkus, Gerritsen, Fonkert, Langstraat, De Koning, Moerman, Huisman en Koster, Lagerwerf.

We passeren de Laan van Groenwegen. Van de eerste woning is mij bekend dat daar eerst een Boers woonde, later werd het huis bewoond door Van der Helm, van het transportbedrijf. De bewoners van het tweede huis zijn mij onbekend.

De woning van Nolletjeje van der Maarel, aan de overzijde van de straat, wordt veel later gebouwd evenals het huis van Frans ‘Heineken’ Keijzer en van de verzekeringsman, ex-politieagent Paul Friskes. Aan de overzijde achter op de laan een woning, verscholen achter de coniferen, genaamd Groenoord. Jan van Paassen woont er, zoon van Nic. Van Paassen laatstgenoemde verhuisde vanaf de hoek Beatrixstraat/Wilhelminalaan naar het huis naast de woning Groenoord. De woning heeft thans het adres aan de Laan van Groenewegen. Dan twee statige woningen van broers Bentvelsen. De woningen zijn gebouwd door Jan Hendrik van der Meij, waar Keijzer doorgaans altijd de voorkeur kreeg voor het bouwen van woningen. Dit is echter een particuliere opdracht en niet van de woningbouwvereniging.

Dan komen we het huis en bedrijf van ketelbouwer Ben Groen tegen. Daarnaast een ‘supermarkt’. In eerste instantie gestart als melkwinkeltje door Kees Overgaag. De winkel werd nog even overgenomen door zijn zoon Aad. Nadien krijgt deze winkel een doorstart door Jan de Vette, een Sparvestiging. Deze winkel werd voornamelijk door de buurtbewoners en inwoners van het streekgebied Sion bezocht.

Tegenover de supermarkt opnieuw een tuinderswoning, het huis met het rieten zadeldak. Deze dateert uit de beginperiode van de Hoornse tuinbouw anno 1650. Dit huis wordt beschouwd als het eerste huis dat Den Hoorn rijk is. In de woning was een ruimte gecreëerd voor een melkkoe en wat varkens. In het begin van de twintigste eeuw woont in dit tuindershuis, de familie Van Rijt. Oom en tante van mijn oma en opa. In 1942 koopt Jan Pruisken (‘Dove Pruus’) het pand, dat later wordt gehuurd en bewoond door de familie Gerritsen. Van Cor Gerritsen kan ik me nog herinneren dat hem een ernstig ongeluk overkomt als hij de voetbalvelden van Den Hoorn aan het frezen is. Hij verliest er zijn been aan één van de frezen van zijn machine. Cor was vrijwillig bezig en op zaterdag. De verzekering die hij heeft keert door de laatste twee feiten niet uit. Door zijn ernstig ongeluk heeft hij geen inkomsten meer. In 1957 verhuist het gezin naar het dorp.

In 1959 gaan Jan en Jo van der Stap hier wonen in de tuinderswoning. Hun zoon Aad en zijn vrouw hebben er nog enige tijd gewoond toen vader was overleden en ook moeder het huis had verlaten. In 2001 werd de woning een gemeentelijk monument.

Naast de woning van Van der Stap het bedrijf en woning van Harry Stoel. Hij heeft er een kleine kas en voert er een soort tuincentrum. Dagelijks staan er transportwagens met planten op de oprit voor de ingang. Tot lang heeft hij het afgehouden, maar de kans van bebouwing zal ook hier mogelijk straks toeslaan.

Komen we aan bij de rij huizen ten overzijde van Stoel. De eerste woning van een uitzonderlijke groot formaat, de anderen veel malen kleiner. Woningen waar ik wat te weinig van weet om er echts iets over te kunnen vertellen. Wie ik me nog wel kan herinneren is Henk Holsteijn, hij reed door en wind de kranten. Hij werd in mijn herinnering ‘Witte Henk’ genoemd. Later verhuisde het gezin naar de Van Marrewijkstraat. Diepgeworteld zit ook nog het ongeluk dat zijn zoon Cor, later het gezicht van SV Den Hoorn, overkwam op de hoek van de Laan van Groenewegen en de Dijkshoornseweg. Ik zie hem daar nog liggen. Aangereden door een auto. Ambulances erbij. Het heeft mij nooit losgelaten. Wie woonde er nog meer: mijn Ome Cor en tante Bets, de familie Aarts, Dessens, Van Geest, Dijkshoorn, Gielesen en…….

Het laatste rijtje huizen voor Stakenbrug is wederom gebouwd in opdracht van Cor Lekkerkerk. Arbeidershuisjes voor tuinarbeiders. Tuinarbeiders die in Sion werken of aan de Lookwatering of Woudselaan. Een voor mij bekende bewoner is Arie Broekhuizen. Arie is een ras muzikant. Geef hem een instrument en hij toetert er op weg. Ooit ben ik samen met hem op tournee geweest langs voetbalverenigingen. Na een paar drankjes klom hij op de tafel en speelde de meest fabuleuze stukken op zijn instrument. Dat konden gerust stukken zijn uit een opera en dat op een carnavalsavond. Hij was een charmeur en al helemaal als hij een borreltje ophad. Hij hield van vrouwen. Hij had op een avond zoveel gedronken dat we met de taxi terug moesten, die was duurder dan dat we die avond hebben verdiend, Maar Arie was in zijn element. De familie Dijkshoorn heeft er ook gewoond. Van hen is mij geen bijzonderheden bekend. Frappant is natuurlijk dat Dijkshoorn woonde op de Dijkshoornseweg.

Dan komen we uit aan de sluitbrug van mijn verhaal. Stakenbrug. De brug verbindt de Dijkshoornseweg met de Noordhoornseweg. Het is ook de onderdoorgang van de Look met de Kastanjewetering en de Noordhoornsewatering. De Stakenbrug werd in het verleden ook wel aangeduid met de naam Blauwe brug. Blauw en wit zijn vanouds de kleuren van het hoogheemraadschap van Delfland. Veel bruggen die het waterschap moest onderhouden, waren in de kleuren blauw en wit geschilderd. De huidige brug heeft overigens ook deze kleuren. Stakenbrug verwijst naar de staken, grote houten palen, waarop de brug oorspronkelijk rustte.

Het was een belangrijke onderdoorgang voor de tuinders die richting veiling gingen. Toen de brug moest worden gerepareerd en geschilderd haalde de schilder het in zijn hoofd om er een rode verf op te zetten. Bewoners grepen in en zette de schilder op het juiste spoor.

Hier eindigt mijn verhaal en mijn herinneringen aan de Dijkshoornseweg. Wil je meer weten over Den Hoorn klik dan hier. Bovenstaande gegevens hebben geen historisch belang, is mijn mening en zijn louter mijn gedachtekronkels. Een aantal woningen en de bewoners ervan heb ik niet kunnen noemen, omdat ik volledig praat uit wat ik me nog herinner. En heeft u aanvullingen, verbeteringen, er is een mogelijkheid om die in een reactie achter te laten. U kunt ook een abonnement nemen op mijn schrijfsels, laat dan uw e-mailadres achter. Ik hoor en zie het graag.

9 gedachtes over “372. De Dijkshoornseweg en haar bewoners

  1. Leuk stuk over de de weg waar ik in 1972 geboren ben.
    Mocht u wat meer willen weten over het laatste stukje van de dijkhoornseweg vanaf die tijd dan wil ik dat wel delen.

    Like

      • Dat is inderdaad mijn vader.
        Wij woonde in het een na laatste huis naast Fam. Hollestelle op de hoek die er nog steeds wonen.
        Doordat ik in delft op school zat speelt mijn jeugd zich vooral af in deze hoek met de laan van Groenewegen, kastanje wetering en Sion.

        Geliked door 1 persoon

  2. Beste Aad, ik heb genoten van je verhaal en er komen veel herinneringen naar boven.
    Heel leuk om dit te lezen en opnieuw te beleven.

    Hartelijke groet,
    Anja Vermeulen, dochter van Tinus en Tonie Vermeulen, zus van Martien, Hans , Jos, Paul en Rob.

    Geliked door 1 persoon

  3. Heel herkenbaar allemaal, al woon ik al meer dan 40 jaar niet meer in Den Hoorn. Terug in de tijd 👏 Groeten van Jacqueline de Jong-de Wit.( je overbuurmeisje van de looksingel) 😉

    Geliked door 1 persoon

  4. Aad, met het lezen van jou verhalen waande ik me weer in die jaren! Ik zag de beelden van de huizen weer voor me zoals het toen was. Ik ben ooit geboren in een van de 11 huizen zoals jij die beschreven hebt. Leuk 👍🏻

    Geliked door 1 persoon

  5. Leuk hoor Aad, prettig leesbaar geschreven. Over de volle lengte werd de Dijk bewoond door de familie Nowee. Mijn vader is vlakbij de Blauwe Brug geboren. De Dijk was min of meer onze weg😉 Later woonde hij op nummer 159, waar ik ben geboren.

    Geliked door 1 persoon

  6. Ontzettend leuk om zoveel over de “levensader” van Den Hoorn te lezen.
    Heel veel herken ik nog, maar het mooiste vind ik de aparte vermelding van mijn vader en mijn broer.
    Mijn vader bekend als de krantenman die ondanks regen en storm altijd doorging.
    En Cor van Holsteyn, ja wie kent hem niet?
    Jammer dat mijn moeder een jaar geleden is overleden, wat zou ze trots zijn geweest op deze vermeldingen.

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.