337. Record aantal bezoekers Monumentendag 2018

Het tweede weekend van september is al jaren een druk weekend. Het Monumentenweekend. Een enkel jaar gaat het niet door i.v.m. een grootse verbouwing, maar doorgaans ontvangen we bij het Hoogheemraadschap een flink aantal mensen. Zo ook dit jaar, een record, ruim 2500 bezoekers liepen door het historisch Jan den Huyterhuis aan de Oude Delft te Delft.

Het was voor mij toch wel een beetje anders dan anders. Ik ben geen medewerker meer bij het Hoogheemraadschap en moet dus via een zijstroom mee doen. ‘t Feesthuis uit Wateringen biedt mij die plaats, maar ook de organisatoren willen me er graag bij hebben.

De eerste dag
Op zaterdag stap ik om kwart over acht op de fiets, op zondag een half uurtje later. Het is vreemd om terug te gaan naar de oude werkgever. Het gebouw is hetzelfde, veel werknemers van die dag ook, maar ik leer ook weer nieuwe medewerkers kennen. Ik hoor over hoe het gaat, hoe men het ervaart en dat er veel is verandert. Ik neem het voor kennisgeving aan.

Bij binnenkomst word ik hartelijk ontvangen. Op zaterdag ben ik rondleider. Aan het rek hangt de kleding. Nog meer pakken dan het jaar ervoor. Ik krijg een pak toegewezen dat ik eerder heb gedragen. Rood, met befje en rode pofbroek. Daar onder witte kousen. Ik zoek het speldje op dat we jaren geleden hebben ontvangen van Monumentendag en prik deze op.

Dan de briefing en het fotomoment. Er wordt buiten een totaalfoto gemaakt. Naast onze eigen fotograaf zijn er meerdere Delftgangers die hun camera tevoorschijn halen. Als de groep vereeuwigd is gaat het spel van start.

Het script
Neeltje Loes veegt blaadjes en zand in de gracht. Ze wordt daarop aangesproken door medewerkers van het Hoogheemraadschap. Hierop gaat zij verhaal halen bij de Dijkgraaf, de hoogste ambtenaar binnen een waterschap. Vervolgens komt Neeltje plots binnen bij de Dijkgraaf, noemt hem een mafkees en wordt door de Dijkgraaf terecht gewezen met de mededeling: “u hoort nog van mij”. Zij krijgt een brief mee waarin staat dat ze straf moet krijgen voor het beledigen van een ambtenaar in functie en het in het water vegen van zand. Dat handelen de rechters, zittend achter de vierschaar, met hun kompanen af. Dan moet Neeltje voor een langere tijd het gebied uit. De rechters zijn zeer creatief en bedenken allerlei aanvullende straffen.

De uitvoering
Voor het gebouw ligt een blauwe loper van zo’n 40 meter. Al vrij snel is er van de loper niets meer te zien, d.w.z. er staan zoveel wachtenden op dat de loper onder de schoenen verdwijnt. Het is een gekkenhuis. Waar we uitgaan van maximaal 45 bezoekers per keer moeten we dat al snel loslaten. Tot aan 65 mensen tegelijk naar binnen. Dat betekent ook wat voor het toneelspel en de verplaatsingen gaan minder snel.

Met zes rondleiders gaan de bezoekers door de ruimtes heen. Iedere verteller heeft zijn eigen verhaal, al is er een leidraad. Het standaardverhaal is hetzelfde, maar er zijn meer belevenissen, want Delfland is een organisatie die niet slaapt en in beweging is.

Ik mag als vijfde rondleider op. Altijd weer even wennen na een jaar. Daarnaast moet je rekening houden met de toneelspelers die een belangrijke rol spelen. Soms word je midden in je verhaal onderbroken, andere keren wacht men tot er een pauze valt. Bezoekers zijn verrast als men Neeltje regelmatig terug zien. Er is aandacht, stilte ook als de verteller het woord doet. Men schuifelt van ruimte naar ruimte.

Buiten is de rij inmiddels al weer aangevuld waar de singer songwriter Guido Schaake de longen uit het lijf zingt. Meezingers, ballads, country, hij heeft alles in het repertoire zitten. Intussen vegen de Neeltjes bladeren en zand, van de ene naar de andere kant van de straat. Fietsers, brommers en auto’s worden tot stilstaan gemaand. Maria van Buuren, paradeert langs het raam bij Graaf Philips van Lohenhohe. Rechters en boeren hangen boven uit de ramen en boeren klagen buiten over droogte en mislukte oogst. Er gebeurt veel op de gracht en dat houdt mensen vast. Het wordt hectisch als ook de streetparade gaat beginnen. 21 orkesten die langs marcheren. Waar een tamboer-maître nauwelijks zijn lach in kan houden als een van de Neeltjes met haar bezem zijn handelingen imiteert, houdt een ander stuurs zijn gezicht in de plooi.

En de rij vult aan en vult aan. Nog net geen bordjes ‘vanaf hier nog een half uur’.

Binnen zorgt de catering voor een volle maag. Er is genoeg te eten en te drinken.

Elk kwartier start een volgende rondleiding. Heb je geen ‘dienst’ dan ga je de gracht op met als resultaat foto’s maken. Geen GDPR/AVG. Gewoon foto schieten met Nederlanders, Polen, Amerikanen, Engelsen, Russen, Zweden, mensen uit Japan, China en Korea.

Aan het eind de dag hebben we 1239 bezoekers binnengehaald. Halen we een record? Het is afwachten. ‘s Avonds gaan de beentjes op de bank en op tijd naar bed.

Dag twee
Iets later weg dan op zaterdag. Nu in de rol van Dijkgraaf. Opnieuw naar het rek met kleding. Speciaal voor mij een blauwpak met tressen en speciale kraag. Het is wat aan de strakke kant, maar buik inhouden en dan gaat het. Er hoort een blauw hoofddeksel bij. Tot laat in de avond blijft het elastiek in mijn hoofd gestriemd.

Nu wissel ik af met de andere dijkgraaf, half uurtje op, half uurtje af. Een vast stukje tekst, daar ben ik niet goed in. Laat me improviseren. Bij de allereerste keer dat Neeltje binnenkomt geef ik haar een hand. Daar word ik later door een bezoeker op terechtgewezen. Dat deed men niet in die tijd. Zij was van een lagere klasse. Neeltje komt plotseling binnenlopen en noemt mij ‘mafkees’, ‘minkukel’, ‘lapswans’ en nog veel meer van die termen. Dat laat ik, de Dijkgraaf, niet over mijn kant gaan. Naast het vegen van zand ook nog de belediging van een ambtenaar in functie, dat betekent straf. In een brief staat wat er is misdaan, de rechter mag oordelen.

Ook nu bij vrijaf, de straat op. Wederom foto’s maken, wandelen langs de bezoekersrij, kletsen en mensen vasthouden in de rij. Dat lukt door de gekke boeren, Neeltjes, kinderen, en Guido. Er is veel te zien en dat wordt gewaardeerd, mensen blijven.

Halverwege een Engelse Tour, net als op zaterdag. 67 mensen lopen achter de rondleidster aan. Even geen toneel en een lange pauze.

Nog een paar rondleidingen dan zit het er op. Neeltje brengt haar kinderen mee. Ze sleept ze tussen de bezoekers door en speelt op ‘t gevoel van de Dijkgraaf. Een van de Neeltjes vraagt of ik iets aan de oren mankeer. Een ander prikt me in de buik, weer een ander klimt op het bureau, men wordt brutaler en brutaler. Ik probeer afstand te houden en roep daar de hulp van de bode bij in. De bezoekers gniffelen, vragen aan het eind of ik ook zo tegen mijn eigen vrouw doe.

Terwijl de rondleiders hun verhaal vertellen, ‘schrijf’ ik de brief, met ganzeveer en kroontjespen, voor de rechters en overhandig ik deze aan de bode. Hij/zij moet deze aan Neeltje Loes overhandigen. “Ik laat me tenslotte niet beledigen en zeker niet door een vrouw”.

Het gaat er soms fantatiek aan toe. Zo fanatiek dat wanneer de rechter zijn vonnis wil bekrachtigen met een slag met de hamer, de steel van de hamer breekt.

Langzaamaan gaan we naar de laatste rondleiding. Nog 77 belangstellende, nog eenmaal een kamer vol en dan met z’n allen naar de rechtbank. Daar komen alle Neeltjes binnen, met de kinderen, de boeren en de muzikant. Het is een heel spektakel. Er wordt geschreeuwd, gezeurd en dan zegt de rechter dat hij zijn hand over het hart strijkt en spreekt hij iedereen vrij. Eind goed, al goed.

Twee fantastische dagen, goed georganiseerd, veel belangstelling, 2552 bezoekers. We kunnen terugzien op een geweldige teambuilding, promotie voor het Hoogheemraadschap. Het plezier droop eraf. Met een drankje en bitterbal werd het spektakel beëindigd. Maar eerst nog even intern een filmpje kijken die van de dag is gemaakt.

Met een goed gevoel fiets ik naar huis. Moe, dat zeker. Maar wat was het leuk. Volgend jaar gewoon weer. Ben je niet geweest, dan heb je in 2019 opnieuw een kans.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.